रियाद । साउदी अरब र कतारले पाकिस्तान र अफगानिस्तानबीच जारी द्वन्द्व रोक्न प्रयास गरिरहेका छन् । पाकिस्तानले अफगानिस्तानका प्रमुख शहरहरूमा बमबारी गरेपछि द्वन्द्व चर्किने आशङ्का बढेपछि कूटनीतिक अभियान सुरु भएको हो ।
अफगानिस्तानको राजधानी काबुलमा भएको रातभरको हवाई आक्रमण पाकिस्तानको सबैभन्दा व्यापक हवाई आक्रमण थियो र सन् २०२१ मा सत्तामा फर्किएपछि तालिबान अधिकारीहरूको दक्षिणी शक्ति अड्डामा यसको पहिलो हवाई आक्रमण भएको हो ।
“कतारसँगको समन्वयमा साउदी अरबले पाकिस्तान र अफगानिस्तानबीचको तनाव कम गर्न प्रयास गरिरहेको छ,” विषयमा छलफल गर्न कतारसँग सहकार्य गरिरहेको एक स्रोतले परिचय उल्लेख नगर्ने शर्तमा जानकारी गराएको छ।
स्रोतका अनुसार ‘यसको लक्ष्य ‘स्थितिलाई कम गर्नु र यसलाई नियन्त्रणभन्दा बाहिर जानबाट रोक्नु’ हो । अफगानिस्तानका कार्यवाहक विदेशमन्त्री मौलवी अमिर खान मुत्ताकीले शुक्रबार कतारका प्रमुख वार्ताकार मोहम्मद अल–खुलाइफीसँग टेलिफोनमार्फत् संवाद गरेका थिए ।
साउदी अरबका विदेशमन्त्री राजकुमार फैसल बिन फरहानले पनि पाकिस्तानी समकक्षी इशाक दारसँग टेलिफोन वार्ता गरेका छन्। “रियाद र दोहा दुवै पक्षसँग उच्च स्तरमा सम्पर्कमा छन्, र हामी आशा गर्दछौं कि टकराव जतिसक्दो चाँडो समाप्त हुनेछ,” स्रोतले भनेको छ।
इस्लामाबादले यसअघि गरेको हवाई हमलाको बदलामा बिहीबार राति अफगान सेनाले पाकिस्तानी सीमामा आक्रमण गरेपछि पाकिस्तानको पछिल्लो कारबाही सुरु भएको हो ।
तालिवान सरकार र पाकिस्तानबीचको सम्बन्ध सतर्क संलग्नता र खुला शत्रुताको बीचमा देखिएको छ । इस्लामावादले अफगानिस्तानमाथि पाकिस्तानमा आक्रमण गर्ने लडाकू समूहविरुद्ध कारबाही गर्न असफल भएको आरोप लगाएको छ, जसलाई तालिबान सरकारले अस्वीकार गर्दै आएको छ।
गत अक्टोबरमा कतार र टर्कीएबीच भएको झडपमा दुवै देशका ७० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएपछि युद्धविराम भएको थियो । तर त्यसयता दोहा र इस्तानबुलमा भएका कैयौँ चरणका वार्ताले दिगो सम्झौता गर्न असफल भएका छन् ।
द्वन्द्वमा मध्यस्थकर्ताको रूपमा पहिचान बनाएको कतारले तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाको अनुमतिमा सन् २०१३ मा दोहामा तालिबानलाई राजनीतिक कार्यालय खोल्न सहमति दिएको थियो ।
खाडीका प्रमुख शक्तिमध्ये एक साउदी अरबले हालै अफगानिस्तानले पक्राउ परेका तीन पाकिस्तानी सैनिकको रिहाइका लागि मध्यस्थता गरेको थियो। साउदी अरबको आणविक हतियार सम्पन्न पाकिस्तानसँग घनिष्ठ सैन्य सम्बन्ध छ, जससँग उसले गत वर्ष पारस्परिक रक्षा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको थियो ।
अफगानी र पाकिस्तानी दुवै सेनाले पछिल्लो हिंसामा दर्जनौं सैनिक मारिएको बताएका छन् । अक्टोबरमा भएको घातक लडाइँपछि हालैका महिनाहरूमा दुई छिमेकीबीचको सम्बन्ध चिसिएको छ, स्थलसीमा नाकाहरू धेरै हदसम्म बन्द भएका छन्।
