बीबीसी । विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र भएको देश चीनले जन्मदर वृद्धि गर्ने प्रयास गरिरहेकाले आफ्ना नागरिकले जनवरी १ तारिखदेखि गर्भ निरोधकका साधनमा १३ प्रतिशत कर तिर्नुपर्ने र बालबालिकाको हेरचाहमा छुट दिइने जनाएको छ ।
गत वर्षको अन्त्यमा घोषणा गरिएको कर प्रणालीमा गरिएको आमूल परिवर्तनले सन् १९९४ देखि लागू भएका धेरै छुटहरू हटाएको छ। त्यति बेला चीनले दशकौँ लामो एक सन्तान नीति लागू गरिरहेको थियो । यसले विवाहसँग सम्बन्धित सेवाहरू र वृद्ध हेरचाहलाई मूल्य अभिवृद्धि कर (भ्याट) बाट छुट दिन्छ। अभिभावकीय बिदा विस्तार गर्ने र नगद हस्तान्तरण जारी गर्ने व्यापक प्रयासको यो एउटा हिस्सा हो ।
बुढ्यौली जनसङ्ख्या र सुस्त अर्थतन्त्रको सामना गर्दै बेइजिङले धेरै भन्दा धेरै चिनियाँ युवाहरूलाई विवाह गर्न र दम्पतीहरूलाई बच्चा जन्माउन प्रोत्साहित गर्न जोडदार प्रयास गरिरहेको छ ।
चीनको आधिकारिक तथ्याङ्कले चीनको जनसङ्ख्या लगातार तीन वर्ष खुम्चिएको देखाएको छ। सन् २०२४ मा केवल ९५ लाख ४० हजार बच्चाहरू जन्मेका छन्। यो एक दशकअघि रेकर्ड गरिएको जन्मको सङ्ख्याको आधा हो।
त्यति बेला चीनले कति बच्चा जन्माउने भन्ने नियमलाई खुकुलो बनाउन थालेको थियो । तैपनि, कन्डमलगायत गर्भ निरोधक चक्की र उपकरणहरू लगायत गर्भ निरोधकहरूमा करले अनावश्यक गर्भधारण र एचआईभी दरको बारेमा चिन्ता बढाएको छ।
एक खुद्रा विक्रेताले मूल्य वृद्धि हुनुअघि ग्राहकहरूलाई स्टक गर्न आग्रह गरेपछि, एक सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले ठट्टा गरेः ‘म अब जीवनभरिका लागि पुग्ने कन्डम किन्ने छु।’
अर्का एक जनाले मानिसहरूले कन्डमको मूल्य र बच्चा हुर्काउने मूल्यबीचको भिन्नता बताउन सक्ने भनेर लेखेका छन्।
बेइजिङस्थित युवा पपुलेशन रिसर्च इन्स्टिट्यूटको सन् २०२४ को प्रतिवेदन अनुसार बच्चा हुर्काउने सबैभन्दा महँगो देशमध्ये चीन एक हो। एक अध्ययनले अत्यधिक प्रतिस्पर्धात्मक शैक्षिक वातावरणमा विद्यालयको शुल्कले लागत बढ्ने र महिलाहरूले काम र घरको हेर्नुपर्ने चुनौतीका कारण खर्च बढ्ने जनाएको छ।
आर्थिक मन्दीका कारण बचतमा असर पर्दा खासगरी युवाहरूलाई उनीहरूको भविष्यको बारेमा अनिश्चित वा कम आश्वस्त महसुस गराएको छ ।
उनले आफू मृत्यु उमेर वृद्धिबाट चिन्तित नभएको बताएका छन् । करिब १ ट्रिलियन डलरको चीनको भ्याट राजस्व गत वर्ष देशको कर सङ्कलनको ४० प्रतिशत रहेको थियो ।
सेन्टर फर स्ट्राटेजिक एन्ड इन्टरनेशनल स्टडिजकी हेनरिएटा लेभिनले कन्डममा कर लगाउने कदम ‘साङ्केतिक’ भएको र यसले चीनको प्रजनन क्षमतामा उल्लेखनीय रूपमा कमी ल्याएको सङ्ख्यालाई उकास्न मानिसहरूलाई प्रोत्साहित गर्ने बेइजिङको प्रयासलाई प्रतिविम्बित गरेको बताइन्।
